استان زنجان در کنار تمامی ظرفیت های خدادادی که برای رشد و توسعه اقتصادی دارد، حوزه معدنی آن ظرفیت خاص و مهمی محسوب می شود که هنوز بهره برداری از تمام ظرفیت آن محقق نشده است. جابجایی شهرک روی؛ سلامت مردم یا سود زمین؟
در کنار تمامی ظرفیت های معدنی فعالیت صنایع سرب و روی به دلیل همین ظرفیت معدنی در استان زنجان توسعه یافت و افراد زیادی در این صنعت سرمایه گذاری کردند.
اگر استان آذربایجان شرقی به صنایع غذایی معروف باشد، زنجان به سرب و روی در حوزه تولید معروف است و اگر افرادی چون ژائله در تبریز به واسطه شیرین عسل چهره شده اند، در استان زنجان نیز افرادی همچون ابراهیم جمیلی و یوسف مرادلو به واسطه فعالیت در حوزه سرب و روی چهره شده اند.
فعالیت صنایع سرب و روی در زنجان چالش های زیادی داشته است. در کنار تمام ارزآوری و فرصت های شغلی و… که ایجاد شده فعالان این حوزه متمول شده اند اما این ثروتی که از استفاده از خام فروشی ایجاد شده عکلا نه موجب تکمیل زنجیره ارزش و تولید شده و نه ارزش افزوده اقتصادی خام فروشی آن در سایر بخش های اقتصادی استان بکارگیری شده است. البته اظهانظر مطلق دور از انصاق خواهد بود چرا که قطعا بخشی از این ثروت ایجاد شده در بخش هایی همچون ساخت و ساز و… وارد چرخه اقتصادی استان زنجان شده است.
بخش دیگری از فعالیت صنایع سرب و روی چالش های زیست محیطی بوده که در دهه های گذشته فراز و فرود زیادی داشته از تعطیلی واحد سرب شرکت توسعه ملی سرب و روی ایران تا چالش های فعلی فعالیت شهرک تخصصی روی و موضوع جابجایی آن که این روزها نقل محافل شده است.
خام فروشی حوزه روی به اندازه ای صرف اقتصادی دارد که باطله های موجود دپو شده در شهرک تخصصی روی و کیک های جابجا شده به منطقه سردهات همچنان برای فعالان این حوزه برای بارچرخانی جذاب است. موضوع جابجایی شهرک تخصصی روی در دولت شهید رئیسی مطرح شد اما ساز و کار مشخصی برای اجرای آن تعریف نشد.
حال در دولت مسعود پزشکیان و استانداری محسن صادقی معاونت هماهنگی امور عمرانی متولی این موضوع شده و خود را در سطح وجایگاهی دیده که بتواند آن را عملیاتی کند. یکی از ابهام های وارد شده به موضوع جابجایی زمین های خریداری شده ای است که ظاهرا توسط افراد ذینفوذ قبلا با قیمت بسیار پایین انجام شده و حال با تغییرکاربری ارزش افزوده بالایی برای آن ایجاد خواهد شد.
این گروه و یا فرد ذینفوذ ظاهرا خود از محرک های اصلی جابجایی بوده نه برای توجه به سلامت مردم بلکه برای همین سود اقتصادی که نصیب وی و این گروه خواهد شد. فعالان سرب و روی اگر علاقه به سلامت مردم داشتند دنبال لابی برای افزایش ظرفیت تولید در همین شهرک روی فعلی نبودند!
و بدتر از همه همراهی مدیران و متولیان دولتی با این گروه ها بوده که موجب شده سرمایه اجتماعی حداقلی که به بدنه دولت وجود دارد نیز با شکاف و تردید بالا مواجه باشد. آنچه افکار عمومی معتقد است اینکه روی چی ها با قدرت پول همه را همراه می کنند!
در این بین نقش نهادهای ناظر و امنیتی برای ورود سازنده به موضوع حائز اهمیت است. اینکه منافع مردم بر گروه ها و دستگاه ها و اشخاص ذینفوذ ارجح باشد و جلوی باندبازی ها گرفته شود! هرچند مشخص نیست نهاد امنیتی و نظارتی در جلسه شورای برنامه ریزی و جلسات مشابه که منافع عده خاص در حال تامین بود کجا بودند…!؟
