مدیر کل اداره منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان گفت: اگر به تعادل دام و مرتع توجه نکنیم و مراتع دچار فرسایش خواهند شد.

به گزارش همدلی زنجان؛ سید حسن حسینی در اولین کارگروه استانی مدیریت چرا و کوچ دام در مرتع  که در سالن دادسرای استان زنجان برگزار شد،  با بیان اینکه حکایت دام و مرتع حکایت ظرف و مظروف است، اظهار داشت: هدف مدیریت چرا برقراری تعادل میان دام و مرتع است. هر مساحت مشخص مرتع، چرا تعداد مشخصی از دام را در زمان تعیین شده می‌تواند تامین کند. برای مثال اگر در یک روستا 1000 هکتار مرتع داشته باشیم ظرفیت این مرتع 1000 واحد دامی بالغ است که در زمان مشخص می‌توانند در مرتع چرا کنند.

وی افزود‌: دامداران با اطلاع رسانی‌های صورت گرفته طی بررسی کارشناسان هیئت ممیزی تناسب استفاده از مرتع را نسبت به دام‌های بررسی شده دریافت می‌کنند و باید در زمان‌های اعلامی در مراتع ورود و خروج کنند.

حسینی با بیان اینکه اگر چرا دام‌ها مدیریت نشود، فشار وارده به مراتع موجب مشکلات زیست محیطی که امروزه نیز شاهد آن هستیم اتفاق می‌افتند، تشریح کرد: اگر به تعادل دام و مرتع توجه نکنیم و مراتع دچار فرسایش خواهند شد.

این مسئول با بیان اینکه زمان ورود و خروج‌ دام‌ها و بهره‌برداری از مراتع همواره توسط گشت‌ها کنترل می‌شود، ادامه داد: جهت آمادگی گیاهان مرتعی و جلوگیری از لگدکوبی و فشردگی خاک،  ورود هرگونه دام به مراتع روستایی بایستی برابر تاریخ مندرج در پروانه چرای دام و طرح های مرتعداری صورت گیرد و هر گونه چرای دام در مراتع مذکور، قبل از تاریخ مندرج ممنوع بوده و در صورت مشاهده توسط یگان حفاظت و همکاران منابع طبیعی برابر با مقررات برخورد خواهد شد.

معاون دادستان زنجان در ادامه یادآور شد: بدون پرداختن به مديريت چرا و اعمال بهره‌برداری صحيح علمی، دستيابی به پايداری توليد در مراتع امكان‌پذير نیست.

حجت‌الاسلام هادی بیات ضمن تاکید بر اهمیت مدیریت چرا گفت:  مديريت چرا با هدف تأمين منافع مشترک انسان، دام و مرتع اعمال می‌شود، به نحوی كه تـا آخـرين كيلـوگرم علوفه قابل برداشت مجاز از سطح مرتع برداشت شود، بی آنكه اجازه برداشت حتی يک كيلوگرم علوفه اضافه بر ميـزان مجـاز بـه دام داده شود.

نماینده معاون سياسی، امنيتی و اجتماعی استاندار زنجان گفت: بخش قابل توجهی از درآمد استان از محل کشاورزی و دامداری تامین می‌شود. 

باقر سپهری با بیان اینکه باید نگه داری و نحوه استفاده از مراتع باید به طور دقیق برنامه ریزی شود، تصریح کرد: برخی مراتع در استان هستند که در مرز میان شهرستان‌ها و استان‌های همجوار هستند و باید جا به جایی دام در این مراتع جدی و دقیق تر مدیریت شوند. 

وی افزود: در خصوص بحث نگه داری و نگهبانی در مراتع بهتر است از فناوری هایی مثل ریزپرنده ها استفاده کنیم چرا که اغلب مراتع در محیط های کوهستانی و صعب العبور برای ماشین‌ها هستند و فرایند گشت زنی و حراست از مراتع را دشوار میکنند. 

معاون فنی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان با بیان اینکه برخی راه های مواصلاتی مراتع نیازمند بهسازی هستند، متذکر شد: بهره برداری بی رويه و مفرط از مرتع، نابودی پوشش گياهی و فرسايش آبی و بادي را به دنبال داشته است، خسارات ناشی از اين فرسايش به صورت سيل و طوفان شن، كاهش عمر مفيد سدها، تخريب پل ها، راه ها، مزارع، آبادی ها، كاهش سطح سفره های آب زيرزمينی، خشک كردن چشمه ها و عدم تعادل محيط زيست خود را نشان می دهد.

علی ایده لویی اضافه کرد: چرای دام‌ها در مراتع اگر بیش از ظرفیت باشد، مشکلاتی برای منابع طبیعی به همراه دارد و چنانچه در این زمینه کنترل صورت گیرد، می‌توانیم مراتع را برای استفاده نسل‌های بعد نیز حفظ کنیم.

رئیس اداره مرتع استان زنجان با بیان اینکه دامداران قبل از کوچ باید واکسن دام های خود را تکمیل کنند، اظهار داشت: در مسیری که دام ها طی میکنند نباید خسارتی به مراتع و زمین های کشاورزی وارد کنند.

فضل الله دوست محمدی ادامه داد: راه های میان مراتع ییلاقی و مراتع میان بند هستند گاها به دلیل ریزش سنگ یا برف گیر بودن مسدود هستند و رفن آمد دامداران و گشت های حفاظتی را دچار مشکل میکنند، اصلاح و بهسازی این مسیرها را باید در برنامه های خود داشته باشیم. 

رئیس اداره امور عشایر استان زنجان، با اشاره به اینکه نظارت و کنترل و آموزش در خصوص مراتع باید تشدید شوند، تصریح کرد: نکات قبل و بعد و حین کوچ و زمانبندی چرا دام هر ساله به دامداران اطلاع رسانی میشود. 

محمدرضا امین ارفع با بیان اینکه برای حفظ امنیت غذایی این آموزش و حفاظت ها ضروری است، متذکر شد: قرق کردن مراتع یکی از راهکارهایی است که از چرای زودرس دام، ورود دامداران و دام‌های غیرمجاز به مراتع استان جلوگیری می‌کند.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با بیان اینکه در سال 1403 وضعیت مراتع نسبت به سالهای گذشته بهتر بود، تشریح کرد: بالغ بر یک میلیون دویست و بیست هزار راس دام جمعیت دامی استان است و حدود 120 هزار از دام ها دام سنگین هستند و وابسته به مرتع نیستند.

محمدعلی صادقی با بیان اینکه سامانه هی مرتع داری باید بروزرسانی شوند، متذکر شد: اجاره دهی مراتع یکی از معضلات موجود هستند و بهره برداران و پروانه چرا دام باید مدام بروزرسانی و کنترل شوند. 

وی به تامین امنیت غذایی اشاره و خاطرنشان کرد: برنامه ریزی باید به نحوی صورت بگیرد که امنیت غذایی را به خطر نیندازد. طی مدتی که چرای دام در مراتع ممنوع هستند باید به تامین علوفه نیز توجه شود.