زنجیره ارزش گاز طبیعی بهعنوان یکی از مهمترین منابع انرژی، شامل مراحل مختلفی از اکتشاف و تولید تا کاربردهای نهایی است. این زنجیره شامل چهار حلقه اصلی «اکتشاف و تولید»، «پالایش»، «پتروشیمی» و «صنایع پایین دستی» مانند صنایع پلیمری و شیمیایی است . گاز طبیعی، که عمده تشکیلدهنده آن متان (CH₄) است، بهعنوان پاکترین سوخت فسیلی شناخته میشود و با کاهش آلودگی و هزینههای انرژی، نقش کلیدی در توسعه پایدار ایفا میکند . با این حال، انتشار متان بهعنوان گازی گلخانهای قوی، نیازمند مدیریت دقیق در طول زنجیره است .
به گزارش همدلی زنجان؛ در بخش اکتشاف و تولید، مناطق غنی از جمله میادین نفت و گاز خلیج فارس که حدود ۴۰٪ ذخایر جهانی گاز را داراست، اهمیت بیشتری یافتهاند . پس از استخراج، گاز به واحدهای پالایش ارسال میشود تا ناخالصیها از آن جدا شوند و سپس وارد صنایع پتروشیمی میگردد؛ جایی که محصولاتی مانند متانول و اتیلن تولید میشوند . در نهایت، گاز طبیعی در بخشهای مختلفی از جمله نیروگاهها، حملونقل و صنایع سبک مصرف میشود .
مطالعات نشان میدهند که مصرف گاز طبیعی با رشد اقتصادی رابطه مثبت و معناداری دارد، زیرا افزایش تولید ناخالص داخلی با افزایش تقاضا برای انرژی همراه است . با این حال، چالشهایی مانند ناترازی مصرف و تأمین گاز در کشورهایی مانند ایران نیازمند برنامهریزی استراتژیک برای بهینهسازی زنجیره ارزش است . بهطور خلاصه، گسترش زنجیره ارزش گاز طبیعی با توجه به مزایای اقتصادی و زیستمحیطی آن، میتواند موتور محرکه رشد اقتصادی پایدار باشد.
